Öğretmenler Günü Şarkıları: Sınıf Rehberi

Öğretmenler Günü şarkıları seçerken üç ölçüt işinizi görür. Ezgi çocukların rahat söyleyebildiği ses aralığında kalmalı, söz bir haftada ezberlenecek kadar kısa olmalı, anlam ise bir çocuğun öğretmenine içtenlikle söyleyebileceği kadar yalın olmalı. Bu üç ölçüte uyan sınıf şarkısı hem provada hem kutlama sabahında rahat çalışır. Aşağıda seçimin nasıl yapılacağını, 24 Kasım'a kalan günlerin nasıl bölüneceğini ve sürprizin nasıl sahneleneceğini sırayla anlatıyoruz.

Öğretmenler Günü Şarkıları İçin Üç Ölçüt

İlk ölçüt ses aralığıdır. Okul öncesi ve ilkokul çocukları çoğunlukla birbirine yakın birkaç notanın içinde rahat eder. Ezgi sürekli yukarı sıçrıyorsa çocuklar ya bağırır ya da sessizce susar. Şarkıyı seçmeden önce ezgiyi bir kez, hiçbir çalgıya yaslanmadan kendi sesinizle söyleyin. Sizi zorlayan yer çocukları da zorlayacaktır.

İkinci ölçüt söz uzunluğudur. Dört dizelik bir kıta bir haftada oturur, altı kıtalık bir şarkı ise provayı ezber yarışına çevirir. Tekrarlı bir ezgi çocuğa güven verir, çünkü ilk kıtayı öğrenen çocuk sonraki kıtalarda aynı kalıbı yeniden duyar. Nakaratı olan şarkılar bu yüzden küçük gruplarda her zaman bir adım öndedir.

Üçüncü ölçüt anlamdır. Çocuk söylediği cümleyi içinden geçirebiliyorsa sesi değişir. Öğretmene teşekkür eden, sınıfın küçük bir anısını hatırlatan ya da ona söz veren dizeler bu yüzden işe yarar. Gündelik dilden uzak, ağır bir metin ise sahnede ezbere dönüşür ve çocuğun bakışları tavana kayar.

Ses Aralığını Denemeyle Ölçmek

Ses aralığını ölçmek için basit bir deneme yeterlidir. Şarkının en alçak ve en yüksek notasını ayrı ayrı çalın ya da söyleyin, ardından sınıftan üç gönüllüyü ayrı ayrı bu iki notaya çağırın. Gönüllülerden ikisi en yüksek notada zorlanıyorsa şarkıyı daha alçak bir perdeden başlatmak gerekir. Perde değiştirmek çoğu zaman yalnızca eşlik eden kişinin işidir; çocuklar ezgiyi aynı biçimde öğrenir.

Ortaokul sınıflarında ergenlikle birlikte ses değişimi başlayabilir. Bu yaştaki gruplarda şarkıyı iki farklı perdeden deneyip kimseyi zorlamayın. Ses değişimi yaşayan öğrencilere ezgiyi alçak oktavdan eşlik etme ya da ritim çalgısıyla katılma seçeneği sunulabilir. Ayrıntılar için ergenlikte ses değişimi ve koro rehberine bakın.

Sözleri Seçerken Dikkat Edilecekler

Sözlerde yaş uygunluğuna bakın. Küçük çocuklar için soyut kavramlar taşıyan dizeler anlamsız kalır; onlara gündelik bir cümle daha yakındır, örneğin sabah öğretmenin kapıda karşılaması ya da sınıfta birlikte yaptıkları bir etkinlik. Büyük çocuklar ise bir minnet cümlesini daha rahat söyler, yeter ki söz fazla süslü olmasın.

Telif konusunda da dikkatli olun. Hazır bir şarkının sözlerini okulun duyuru panosuna ya da ortak bir paylaşım alanına koyacaksanız önce kaynağını ve kullanım koşulunu kontrol edin. Sınıfın kendi yazdığı sözler bu açıdan en rahat seçenektir ve kutlama sonrası velilere gönderilen mesajda da güvenle yer alır.

Hazır Şarkıyı Sınıfa Uyarlamak

Her sınıfın bildiği bir ezgi vardır: ilk dinleyişte ezberlenen, herkesin mırıldandığı bir melodi. Bu ezgiye sınıfınıza ait yeni sözler yazmak, sıfırdan bir şarkı öğretmekten çok daha kısa sürer. Sözleri çocuklarla birlikte kurarsanız Öğretmenler Günü sürprizi onların kendi işi olur. Öğretmenin en sevdiği cümle, sınıfın ortak şakası ya da tahtadaki sabah yazısı bir kıtaya dönüşebilir.

Sıfırdan söz yazmak istiyorsanız adımları çocuklarla birlikte şarkı yazmak yazısında bulabilirsiniz. Hazır bir koro şarkısı arıyorsanız Gülümseten Şarkılar kitabına bakabilirsiniz: belirli gün ve haftalar için hazırlanmış on koro şarkısı içeriyor. Hangi şarkının hangi güne denk geldiğini ürün sayfasından kontrol edin, çünkü her gün için ayrı şarkı bulunmayabilir.

Ukulele ve Ritim Çalgılarıyla Eşlik

Eşlik şarkıyı taşımalı, gölgede bırakmamalı. Okulda piyano yoksa ukulele ile eşlik etmek pratik bir çözümdür: C, Am, F ve G7 akorlarıyla pek çok yalın çocuk şarkısına eşlik edilebilir. Parmak yerlerini ukulele akorları ve parmak yerleri yazısından çıkarabilir, geçişleri yavaş yavaş çalışmak için çocuklar için ukulele metodu kitabından yararlanabilirsiniz.

Elinizde çalgı yoksa beden de eşlik eder. Her kıtanın ilk dizesinde çocuklar dizlerine, ikinci dizesinde ellerine vurabilir. Ritim çubuğu ya da el zili olan sınıflarda çalgıyı yalnızca nakarat bölümüne eklemek yeterlidir; bütün şarkı boyunca çalan bir çalgı sözleri örter ve çocuklar kendi seslerini duyamaz.

Kutlamaya Kalan Günleri Bölmek

Takvimde Öğretmenler Günü 24 Kasım'a denk gelir. Kasım'ın ilk haftasında başlarsanız iki haftadan uzun bir süreniz olur ve bu süre tek bir şarkı için fazlasıyla yeter. Provayı gün gün değil, aşama aşama kurgulayın:

1. İlk hafta: Şarkıyı çocuklara dinletin ve sözleri önce konuşarak çalışın. Ezgiye geçmeden her kıtayı ritimli bir tekerleme gibi söyletin.
2. İkinci hafta: Ezgiyi ekleyin. Günde on dakikayı geçmeyen kısa tekrarlar, bir saatlik tek provadan daha çok iş görür.
3. Son üç gün: Eşliği, duruşu ve giriş işaretini çalışın. Şarkı artık bilindiği için amaç yeni bir şey öğretmek değil, çocuklara rahat bir söyleme düzeni vermektir.

Sürprizi planlıyorsanız prova saatini öğretmenin sınıfta bulunmadığı bir zamana denk getirmeniz gerekir. Bu yüzden planı okul yönetimiyle baştan konuşmak, kutlama günü yaşanacak karışıklığı önler. Prova için sınıf dışında sakin bir oda ayırabilirseniz çocuklar sesini kısmak yerine rahatça söyler.

Küçük Yaş Gruplarında Uyarlama

Anaokulu ve birinci sınıf çocukları için tek kıta ve tekrar eden bir nakarat yeter. Sözü harekete bağlamak hafızayı kolaylaştırır: teşekkür sözünde eller kalbe gider, öğretmenim sözünde çocuklar öğretmene doğru uzanır. Hareketler iki üç tane ile sınırlı kalmalı, çünkü fazla hareket sözlerin önüne geçer.

Küçük çocuklar uzun süre ayakta bekleyemez. Şarkıdan önce oturarak yapılan kısa bir ritim oyunu, sıra bekleme süresini kısaltır. Böyle bir ritim oyununun sınıfta nasıl uygulandığını Ritimbala sınıf rehberinde okuyabilirsiniz.

Sahne Gününde Dikkat Edilecekler

Sürpriz kutlamalar çoğu zaman ilk dakikada dağılır, çünkü çocuklar öğretmeni görünce heyecanla gülmeye başlar. Giriş işaretini önceden belirleyin; bir el kaldırma ya da dört vuruşluk sessiz bir sayış yeterlidir. İlk dizeyi birlikte başlatmak, dağınık bir girişten çok daha toplu bir ses çıkarır.

Şarkıdan sonra her çocuğun öğretmene tek cümlelik bir söz söylemesi, kutlamayı koro sunumundan sınıf anısına çevirir. Bu cümleleri önceden kartlara yazdırıp şarkının hemen ardından sırayla okutabilirsiniz. Çekingen bir çocuk varsa sırada en sona alın ya da cümlesini yalnızca gülümseyerek vermesine izin verin.

Sık Karşılaşılan Üç Hata

Birincisi, şarkıyı çok geç seçmektir; son haftaya kalan şarkı ezberlenir ama söylenmez. İkincisi, çocuğun ses aralığını hesaba katmadan yetişkin şarkısı seçmektir. Üçüncüsü ise bütün prova boyunca tek bir ses kaydıyla çalışmaktır; kayıt ezgiyi öğretir, fakat çocuk kendi sesini duymayı bırakır.

Basit bir kontrol işinize yarar: sınıf şarkıyı sizin sesiniz ve bir çalgıyla, kayıt olmadan da söyleyebiliyorsa hazırdır. Kayıt öğrenme sürecinde yalnızca yardımcıdır. Hazır olduğunuzu düşündüğünüz gün şarkıyı salonda ya da koridorda bir kez söyletip sesin nasıl yayıldığını dinleyin.