"Adı Cumhuriyet" Koro Şarkısı: Sözleri, Videosu ve Sınıfta Öğretme Yolu

Her yıl ekim ayının başında müzik öğretmenlerinin aklındaki soru aynıdır: Bu yıl 29 Ekim'de ne söyleyeceğiz? Bilinen marşlar yerli yerinde durur, ama çoğu öğretmen programa yeni ve çocukların sesine uygun bir koro şarkısı da eklemek ister. Bu yazıda Lumbadore YouTube kanalında yayımlanan "Adı Cumhuriyet" şarkısını tanıtıyoruz: kimin yazdığını, sözlerini, videoyu derste nasıl kullanabileceğinizi ve şarkıyı dört derste sınıfa nasıl öğretebileceğinizi adım adım anlatıyoruz.

Şarkının künyesi ve kullanım izni

Bir şarkıyı törene koymadan önce künyesini bilmek, hem sunucunun anonsunu hem de programın basılı akışını doğru yazmak için gereklidir. "Adı Cumhuriyet"in künyesi şöyledir:

• Söz ve müzik: Gülçin Güneş
• Nota düzenleme: Murat Keskin
• Kayıt: Lumbadore YouTube kanalında, sözleri ekranda akan video. Şarkı bir okul korosu tarafından seslendirildi. Video yaklaşık 2 dakika 49 saniye sürüyor.
• Kaynaklar: Notası, akorları, altyapısı ve sözleri videonun açıklamasındaki bağlantıda ücretsiz olarak paylaşılıyor.

Eser sahibi şarkının eğitim amaçlı kullanımına izin veriyor. Tek bir ricası var: Şarkıyı seslendirirken ya da kaydını paylaşırken Gülçin Güneş'in adının anılması. Uygulamada bu çok basit bir iştir. Sunucu metnine "Şimdi söz ve müziği Gülçin Güneş'e ait Adı Cumhuriyet şarkısını dinleyeceğiz" cümlesini ekleyin. Okulun sosyal medya hesabında video paylaşılacaksa açıklamaya aynı bilgiyi yazın. Basılı program dağıtılıyorsa şarkı adının yanına söz ve müzik bilgisini koyun.

Gülçin Güneş'in başka eserleri de yakında Lumbadore kanalında yayımlanacak. Bu yıl "Adı Cumhuriyet" ile çalışan bir koro, sonraki özel günlerde aynı kaynaktan devam edebilir.

Sözler

Sözleri aşağıda eksiksiz veriyoruz. Sınıf panosuna asmak, öğrenciye fotokopiyle dağıtmak ya da akıllı tahtaya yansıtmak için bu metni kullanabilirsiniz. Lütfen sözleri değiştirmeden kullanın.

Egemenlik milletindir tartışılmaz
Bir güç var ki yaşanır anlatılmaz
Egemenlik milletindir tartışılmaz
Bir güç var ki yaşanır anlatılmaz

Atatürk'ten bizlere büyük emanet
Herkes bilsin bunun adı cumhuriyet
Atatürk'ten bizlere büyük emanet
Herkes bilsin bunun adı cumhuriyet

Çek bayrağı göklere maviliklere
Dalgalansın şanıyla sonsuzluklara
Al rengi beyaz ile hep yükseklerde
Miras bu değer bize bin yıl geçse de

Fikri hür vicdanı hür şanlı millete
Atam'dan emanet adı cumhuriyet
Yepyeni nesillere gelecek günlere
Atam'dan emanet adı cumhuriyet

Söz ve müzik: Gülçin Güneş · Nota düzenleme: Murat Keskin

Sözlerin yapısı öğretmene ne söylüyor?

Bir şarkıyı öğretmeden önce sözlerine bir öğretmen gözüyle bakmak, hangi bölümün hızlı, hangisinin yavaş oturacağını tahmin etmenizi sağlar. "Adı Cumhuriyet"in sözlerinde iki farklı düzen göze çarpar.

İlk iki kıta: her dize çifti iki kez

İlk kıtada iki dize vardır ve bu iki dize art arda iki kez söylenir. İkinci kıtada da aynı düzen sürer. Bu, öğretme açısından büyük kolaylıktır. Çocuk ilk kıtanın dört dizesini değil, aslında iki dizesini ezberler. Tekrar, sözün kendisinin içinde kurulmuştur; öğretmenin ayrıca tekrar oyunu kurmasına daha az ihtiyaç kalır.

Son iki kıta: tekrar yok, tek bir dönen dize var

Üçüncü ve dördüncü kıtada dizeler tekrar edilmez. Her dize yeni bir sözdür. Bu yüzden şarkının ikinci yarısı, ezber yükünün asıl olduğu yerdir. Ancak dördüncü kıtada "Atam'dan emanet adı cumhuriyet" dizesi iki kez döner. Bu dize, çocuklar için bir tutunma noktasıdır: diğer dizeleri karıştırsalar bile bu dizede herkes yeniden bir araya gelir.

Bu gözlemden çıkan pratik sonuç şudur: Ders saatinizin büyük kısmını şarkının ikinci yarısına ayırın. İlk iki kıta, tekrarın kendisi sayesinde hızla oturur. Üçüncü kıta en çok zaman isteyen bölümdür, çünkü içinde ne bir tekrar ne de dönen bir dize vardır.

Videoyu derste nasıl kullanırsınız?

Aşağıdaki video, şarkının Lumbadore kanalındaki sözlü kaydıdır; bir okul korosunun seslendirmesini ve ekranda akan sözleri birlikte gösterir.

Videoyu bir kez oynatıp geçmek, ondan alınabilecek faydanın küçük bir kısmıdır. Derste şu üç farklı kullanım işe yarar:

1. Yalnız dinleme: İlk derste videoyu ekransız, yalnızca ses olarak dinletin. Çocuklardan sözleri değil, şarkının genel duygusunu yakalamalarını isteyin. "Bu şarkı size ne hissettirdi?" sorusu yeterlidir.
2. Sözlerle izleme: İkinci dinlemede ekranı açın. Çocuklar sözleri okuyarak takip etsin. Okuma hızı düşük olan sınıflarda bu dinlemeyi kıta kıta durdurarak yapın.
3. Koroyla eşlik: Şarkı oturmaya başladığında video bir eşlik aracına dönüşür. Çocuklar kayıttaki koroyla birlikte söyler. Bu aşamada sesi biraz kısın; amaç kaydın sınıfı taşıması değil, sınıfın kayda yaslanmasıdır.

Törende canlı söyleyecekseniz, videonun açıklamasındaki altyapıyı kullanmak genellikle daha sağlıklıdır. Kayıttaki koronun sesi, kendi sınıfınızın sesinin üstüne binerse salonda iki koro varmış gibi bir karmaşa oluşur.

Dört derslik öğretme planı

Aşağıdaki plan, haftada iki müzik dersi olan ve törenden önce yaklaşık iki haftası kalan bir ilkokul sınıfı için kurgulandı. Ortaokulda adımlar daha hızlı ilerler; okul öncesinde ise yalnız ilk iki kıta ile yetinmek akıllıca olabilir. Haftalık prova düzeni için 3 haftalık prova takvimi yazımıza da bakabilirsiniz.

1. ders: Tanışma ve ilk iki kıta

• Videoyu yalnız ses olarak bir kez dinletin.
• Birinci kıtanın iki dizesini önce konuşarak, tempolu bir okuma gibi söyletin. Sözler ağızda oturmadan ezgiye geçmeyin.
• Ardından kayda eşlik ederek yalnız birinci kıtayı söyleyin.
• İkinci kıtaya aynı yolla geçin. Ders sonunda iki kıtayı videoyla birlikte söyleyin.

2. ders: Üçüncü kıta

• Derse ilk iki kıtanın kısa bir tekrarıyla başlayın; bu, çocuğa "bunu biliyorum" duygusu verir.
• Üçüncü kıtanın dört dizesini tek tek ele alın. Her dizeyi önce okuyun, sonra söyleyin.
• Dizeleri ikişerli birleştirin: 1-2, sonra 3-4, en sonunda dördü birden.
• Kıtanın içinde geçen "maviliklere", "sonsuzluklara", "yükseklerde" gibi uzun sözcükleri hecelerine ayırarak ritimli söyletin. Uzun sözcükler genellikle çocuğun sözü yuttuğu yerlerdir.

3. ders: Dördüncü kıta ve bütünleme

• Dördüncü kıtada önce dönen dizeyi, "Atam'dan emanet adı cumhuriyet"i öğretin. Çocuk bu dizeyi bildiğinde kıtanın yarısını biliyor demektir.
• Sonra diğer iki dizeyi ekleyin: "Fikri hür vicdanı hür şanlı millete" ve "Yepyeni nesillere gelecek günlere".
• Ders sonunda şarkıyı baştan sona, videoyla birlikte bir kez söyleyin. Takılan yerleri not edin; bir sonraki dersin konusu onlar olacak.

4. ders: Altyapıyla söyleme ve sahneye hazırlık

• Bu derste kaydın sesini kapatın ve videonun açıklamasındaki altyapıyla çalışın.
• Önceki derste not ettiğiniz zayıf yerleri tek tek çalışın. Şarkıyı her seferinde baştan başlatmayın.
• Son on dakikada sahnedeki dizilişle, ayakta ve ellerde söz kâğıdı olmadan söyleyin.

Ezber sürecinde sözleri sınıfta görünür tutmak işinizi kolaylaştırır. Panoya asılan büyük puntolu bir söz kâğıdı, özellikle üçüncü kıtada çocuğun göz ucuyla destek almasını sağlar. Sınıf panonuzu müzik temalı düzenliyorsanız Müzik Panosu 1 sözlerin asılacağı alanı hazır bir çerçeveye oturtur.

Sözlerdeki kavramları çocukla konuşmak

Çocuk ne söylediğini anladığında daha net söyler. Şarkıyı öğretirken beş dakikayı sözlerin anlamına ayırmak, ezberi de hızlandırır. Aşağıdaki kavramlar şarkının içinden çıkar ve sınıf düzeyine göre sadeleştirilebilir:

• Egemenlik milletindir: Ülkeyi kimin yöneteceğine halkın karar vermesi. İlkokulda "Sınıf başkanını kim seçiyor?" sorusu iyi bir giriş olur.
• Emanet: Birine korusun diye bırakılan değerli bir şey. Çocuklara, kendilerine emanet edilen bir eşyayı nasıl koruduklarını sorun.
• Fikri hür, vicdanı hür: Düşüncesini özgürce söyleyebilen, doğruyu yanlıştan kendi aklıyla ayırabilen insan. Ortaokulda bu dizeyi kısa bir sınıf tartışmasına açabilirsiniz.
• Miras: Bizden önceki kuşaklardan bize kalan. "Bin yıl geçse de" sözünün neden seçildiğini çocuklara sorun.

Bu konuşmayı uzatmayın. Amaç tarih dersi yapmak değil, çocuğun söylediği sözün arkasında bir anlam bulmasıdır. Bir iki örnek ve bir soru çoğu zaman yeterlidir.

Sık yapılan hatalar

"Adı Cumhuriyet" gibi tekrar içeren şarkılar hızlı öğrenilir; ama hızlı öğrenilen şarkılar da kendi tuzaklarını taşır.

• İlk iki kıtada oyalanmak: İlk iki kıta çabuk oturur ve öğretmen buna sevinip aynı bölümü defalarca çalıştırır. Sonuçta törende ilk yarı güçlü, ikinci yarı zayıf çıkar. Ders saatini ikinci yarıya kaydırın.
• Kayda fazla yaslanmak: Hep videoyla söyleyen sınıf, kayıt kesildiğinde susar. En geç dördüncü derste altyapıya geçin.
• Bağırarak söyletmek: Bayram coşkusu bazen sesin zorlanmasına dönüşür. "Daha yüksek" yerine "daha net" deyin. Sözlerin anlaşılır olması, sesin gürlüğünden daha önemlidir.
• Künyeyi unutmak: Eser sahibinin tek ricası adının anılmasıdır. Sunucu metnini hazırlarken bunu ilk satıra yazın ki prova telaşında atlanmasın.
• Sözleri değiştirmek: Kısa kalsın diye bir kıtayı atmak mümkündür, ama dizelerin içindeki sözcükleri değiştirmeyin. Süre sorunu varsa son iki kıtadan birini çıkarmak yerine şarkıyı başka bir numarayla dengelemeyi düşünün.

Koronuzu ilk kez kuruyorsanız dizilim, ses grupları ve ilk provalar için sınıf korosu kurma rehberi işinize yarayacaktır. Programa başka şarkılar da eklemek istiyorsanız ilkokul için 29 Ekim koro şarkıları seçim rehberine göz atın.

Tören günü için kısa kontrol listesi

• Sunucu metninde şarkının adı ve "söz ve müzik: Gülçin Güneş" bilgisi var mı?
• Altyapı dosyası, töreni yönetecek bilgisayarda ve yedek bir bellekte hazır mı?
• Ses sistemiyle altyapının ses düzeyi provada denendi mi?
• Çocuklar dördüncü kıtayı söz kâğıdı olmadan söyleyebiliyor mu?
• Şarkının başlangıcını kim, nasıl işaret edecek? Giriş işareti provada en az üç kez çalışıldı mı?

Derse başlamadan önce sesi ısıtmak, özellikle sabah saatlerindeki provalarda farkı hemen gösterir. Kısa ve oyunlu ısınma fikirleri için ilk 10 dakika ısınma etkinlikleri yazımızdan yararlanabilirsiniz.

Özetle

"Adı Cumhuriyet", sözlerindeki tekrar düzeni sayesinde kısa sürede öğretilebilen, aynı zamanda büyük çocuklarla üzerine konuşulacak kavramlar taşıyan bir 29 Ekim şarkısıdır. Notası, akorları, altyapısı ve sözleri videonun açıklamasında ücretsiz duruyor. Planınızı ilk iki kıtanın hızına göre değil, son iki kıtanın ihtiyacına göre kurun; altyapıya erken geçin ve törende söz ve müziğin Gülçin Güneş'e ait olduğunu anmayı unutmayın.