Ukulele Askısı Nasıl Takılır ve Seçilir?

Ukulele askısı, çalgıyı boyna asarak iki elin de serbest kalmasını sağlayan basit bir aksesuardır. Ukuleleyi ayakta çalmak isteyen ya da sınıfta dolaşarak kullanan çocuklar için en çok işe yarayan parçalardan biri budur. Bu yazıda askının ne zaman gerekli olduğunu, nasıl takıldığını ve çocuklarda nelere dikkat edilmesi gerektiğini sırayla anlatıyorum.

Ukulele askısı ne zaman gerekir

Oturarak çalan biri için askı şart değildir. Çalgı kucakta durur, sağ kol gövdeyi sabitler. Sorun ayağa kalkınca başlar. Ukulele hafif olsa da gövdeyi tek kolla tutmak, diğer elin akor yapmasını zorlaştırır. Çocuklar bu sırada ya çalgıyı sıkar ya da kollarını yoracak biçimde yukarı kaldırır.

Askı bu iki sorunu birlikte çözer. Çalgı boyundan asılı durduğunda sol el sapı rahatça gezer, sağ el tellerde serbest kalır. Okul gösterisinde, koro eşliğinde ya da sahne dinletisinde ayakta çalma gereği doğduğunda askı pratik bir yardımcıdır.

Boy ayarı: çocuk ve yetişkin için aynı askı

Katalogdaki ukulele askısı çocuk ve yetişkin kullanımına uyumlu olarak tanımlanıyor ve boyun askısı biçiminde tasarlanmış. Bu tanım, aynı sınıfta farklı yaşlardaki öğrencilerin ortak kullanımına işaret eder. Ayar biçimini satın almadan önce ürün sayfasından kontrol etmenizi öneririm.

Doğru boy ayarı için çocuk çalgıyı tutarken askıyı göğüs hizasına gelecek şekilde ayarlayın. Çalgı çok aşağıda kalırsa çocuk eğilerek çalar, çok yukarıda kalırsa kolunu yorar. En rahat nokta, sağ dirsek gövdenin üstüne doğal biçimde oturduğu noktadır. Bu ayarı çocuk büyüdükçe yeniden yapmak gerekebilir.

Askı çalgıya nasıl takılır

Ukulelelerin birçoğunda gitardaki gibi hazır askı düğmesi bulunmaz. Bu yüzden takma yöntemi çalgıya göre değişir. Gövdenin alt ucunda bir askı düğmesi varsa askıyı oraya takarsınız. Düğmesi olmayan çalgılarda ses deliğine takılan kanca tipi bağlantılar kullanılır.

Çalgıya delik açmak ya da düğme çakmak geri dönüşü olmayan bir işlemdir. Çocuğun ukulelesi için bu adımı kendiniz yapmayın; çalgı yapım atölyesine ya da müzik mağazasına danışın. Önce askının çalgınızla hangi yöntemle uyumlu olduğunu öğrenin.

Takma işlemi bittikten sonra kısa bir sağlamlık testi yapın. Çalgıyı iki elinizle tutarak hafifçe aşağı yönde çekin ve bağlantının kaymadığından emin olun. Çocuk çalgıyı askıyla düşürürse hem çalgı zarar görür hem de çocuk korkar.

Ayakta çalarken duruşu düzeltmek

Askı takıldığında çocuk çoğunlukla çalgıyı vücuduna yapıştırır, sap yukarı bakar ve omuzlar kalkar. Ayaklarını omuz genişliğinde açmasını, dizlerini kilitlememesini ve çalgıyı göğüsle karın arasında tutmasını söyleyin. Aynaya bakarak ya da bir arkadaşını izleyerek duruşunu düzeltmek, çocuklara soyut bir talimattan daha çok yardım eder.

Sap hafif yukarıya eğik durmalı, ama çalgı çenenin hizasına çıkmamalıdır. Çalgı kendiliğinden aşağı sarkıyorsa askı fazla uzundur. Sap sürekli yukarı kalkıyorsa fazla kısadır. İki durumda da sol bilek zorlanır ve akor değişimleri yavaşlar.

Sol elin serbest kalması askının asıl kazancıdır. Çocuk askıyı takınca ilk iş olarak bir akor basıp bırakmalı, çalgıyı sol elle sabitlemesine gerek kalmadığını hissetmelidir. Bu denemeyi tek akorla yapmak yeterlidir.

Soprano ukulele ve diğer boylarda askı

Çocuk sınıflarında soprano ukulele küçük gövdesiyle çocuk elinde rahat durur. Bu çalgıda askının taşıdığı yük azdır, yine de ayakta çalmak söz konusu olduğunda iki eli serbest bırakma avantajı aynen sürer. Boyutlar arasındaki farkı ukulele boyutları ve akort düzeni yazısında bulabilirsiniz.

Konser ve tenor boyları gövde büyüdükçe daha ağır gelir. Ayakta çalan büyük çocuklarda askı bu çalgılarda daha da faydalıdır. Okulda karışık boylarda ukulele varsa, her çalgı için ayrı bir askı yerine ayarlanabilir tek tip kullanmak organizasyonu kolaylaştırır.

Askı seçerken bakılacak noktalar

Çocuk kullanımında boyna oturan kısım yumuşak ve geniş olmalıdır; ince bir kayış boynu keser. Kayışın uzunluğu ayarlanabilmeli, bağlantı noktaları çalgı üzerinde çizik bırakmayacak kadar yumuşak olmalıdır. Bu özellikler çocuk için konforu, çalgı için korumayı birlikte sağlar.

1. Boyun kısmı geniş ve yumuşak mı?
2. Uzunluk çocuğun boyuna göre ayarlanabiliyor mu?
3. Bağlantı noktası çalgınızın yapısına uyuyor mu?

Üç sorunun üçü de olumlu çıkıyorsa askı büyük olasılıkla işinizi görür. Biri belirsizse satıcıya sormak, yanlış parça almaktan daha akıllıcadır.

Sınıfta askı kullanımının pratik kuralları

Askılı çalmaya geçmeden önce çocuğa askıyı takarken ve çıkarırken izleyeceği kısa bir sıra öğretin: çalgıyı iki eliyle tut, askıyı boynuna geçir, çalgıyı bırak, uzunluğu kontrol et. Bu sıra bir iki derste alışkanlığa dönüşür. Çıkarırken aynı adımlar tersine işler.

Askıyı yerde bırakmayın; ukulele ile aynı kutuda ya da aynı rafta saklayın. Böylece derse başlarken eksik parça aramak zaman kaybettirmez. Askının ucundaki bağlantı noktalarını da arada bir kontrol edin, çünkü yıpranan bağlantı düşme riskini artırır.

İlk haftalarda askılı çalmayı kısa tutmak yeterlidir. Boyun ve omuz yeni yüke alışırken kısa tekrarlar yorgunluğu önler; ardından süreyi dersin yarısına, sonra tamamına yaymak olur. Çocuk şikâyet ederse askıyı çıkarıp oturarak devam etmek geriye gidiş sayılmaz.

Hafif bir ukulele bile uzun süre asılı kalınca boyunda hissedilir. Uzun provalarda ara verip çalgıyı kucağa almak bu yüzden iyi bir alışkanlıktır.

Bakım ve saklama

Askıyı çalgıdan ayırırken bağlantıyı yavaşça çözün, kayışı düğümlü bırakmayın. Düğümlü kayış zamanla sertleşir ve bir sonraki takışta kayabilir. Kumaş kayışı nemli bir bezle silip kurutmak, ortak kullanılan sınıf takımlarında hijyen açısından da işe yarar.

Askıdan sonra nelere bakmalı

Ayakta çalmak yalnızca askıyla bitmez. Çocuğun tutuşu, bileği ve sağ kolunun yerleşimi de yeniden gözden geçirilmelidir. Yolculuğun tamamını merak edenler için ukulele eğitimi yol haritası ilk altı ayı ayrıntılı anlatıyor. Kitap arayan öğretmenlerin Çocuklar İçin Ukulele Metodu kitabına bakması da yararlı olur.

Askı küçük bir aksesuardır ama çocuğun çalgıya bağlılığını artırabilir. Rahat tutan çocuk daha uzun çalışır. Bu da öğretmenin istediği düzenli çalışmanın ilk koşuludur.