Son Dakika 29 Ekim Hazırlığı: 1 Haftada Öğretilebilecek Şarkı ve Şiirler

Bazen 29 Ekim programındaki görevinizi bir hafta önce öğrenirsiniz. Okul yönetimi programı geç belirlemiştir, bir meslektaşınızın görevi size kalmıştır ya da okul açılışının yoğunluğunda hazırlık ertelenmiştir. Bir hafta, iddialı bir gösteri için kısa ama düzgün bir tören bölümü için yeterlidir. Sırrı, küçük seçmek ve küçük seçtiğinizi iyi yapmaktır. Bu yazıda bir haftada gerçekçi olarak neyi hedefleyebileceğinizi, şarkı ve şiir seçiminin ölçütlerini, beş günlük bir çalışma planını, zaman kazandıran kısayolları ve işler yolunda gitmezse kullanabileceğiniz yedek planı bulacaksınız.

Bir haftada neyi hedefleyebilirsiniz?

Bir haftalık hazırlıkta gerçekçi hedef şudur: bir kısa şarkı ya da bir şarkının bir bölümü, bir kısa şiir ve düzgün bir sahneye çıkış-iniş. Bundan fazlası, her şeyin yarım kalması riskini artırır. Şunları bu haftanın listesinden baştan çıkarın:

• Yeni bir iki sesli düzenleme.
• Kostüm ve dekor hazırlığı.
• Uzun bir sunum metni.
• Birden fazla şarkı.

Bu liste size kısıtlı görünebilir, ama izleyici bir bölümün kaç parçadan oluştuğunu değil, ne kadar temiz yapıldığını hatırlar. Kostüm ve dekor olmadan da güçlü bir sahne kurulabilir; bunun yollarını kostüm ve dekor olmadan gösteri yazımızda anlattık.

Şarkı seçimi: bildik ya da tekrarlı

Bir haftada şarkı seçerken iki ölçüt her şeyden önemlidir: sınıf şarkıyı zaten biliyor mu, ya da şarkı kolay öğrenilecek kadar tekrarlı mı? Ayrıca hazır bir eşliğin, yani bir altyapının olması büyük zaman kazandırır. Bu ölçütlerle iki seçenek öne çıkar:

• Sınıfın bildiği bir marş: Okulda önceki yıllarda söylenmiş bir marşı, örneğin Gençlik Marşı'nı ya da Onuncu Yıl Marşı'nın bir bölümünü seçerseniz bir haftanın tamamını öğretmeye değil, temizlemeye ayırırsınız. Tempo, diksiyon ve giriş-çıkış çalışması bu hafta için yeterli bir iştir.
• Tekrarlı yeni bir şarkı: Söz ve müziği Gülçin Güneş'e ait "Adı Cumhuriyet" şarkısının ilk iki kıtası bir haftalık hazırlık için uygundur: her dize çifti iki kez söylendiği için sekiz dizelik bölüm aslında dört dizeden oluşur. Şarkının altyapısı, notası, akorları ve sözleri videonun açıklamasındaki bağlantıda ücretsiz paylaşılıyor; seslendirirken eser sahibinin adını anmanız yeterli.

Aşağıdaki video "Adı Cumhuriyet"in okul korosuyla seslendirilmiş sözlü kaydıdır. Bir haftalık hazırlıkta bu kaydı ilk gün sınıfa dinletmek, şarkının nasıl duyulması gerektiğini çocuklara tek seferde gösterir.

Şarkının sözlerinin tamamını ve öğretme planını Adı Cumhuriyet yazımızda bulabilirsiniz. Bir haftalık planda yalnızca ilk iki kıtayı hedefleyin; son iki kıtayı eklemek bir hafta için fazla yük olur.

Şiir seçimi: kısa, birlikte, ezbersiz başlayan

Bir haftada şiir için de aynı kural geçerlidir: dört ila altı dize. Tek bir öğrencinin uzun bir şiiri ezberlemesi yerine, sınıfın birlikte okuduğu kısa bir şiir hem daha güvenli hem daha etkilidir. İlkokul için yazdığımız sekiz kısa şiir arasında bir haftada hazırlanabilecek birçok seçenek var. Aşağıda bu yazı için yazdığımız iki kısa metni de bulabilirsiniz; ikisini de Lumbadore için yazdık ve sınıfınızda serbestçe kullanabilirsiniz.

Kalpte Bir Işık (dört dize, tek ya da iki okuyucu)

Bayrak dalgalanıyor,
Okulum şenlik gibi.
Cumhuriyet bayramı
Kalpte bir ışık gibi.

Birikerek (bütün sınıf)

Bir öğrenci: Bir ses: Cumhuriyet!
Üç öğrenci: Üç ses: Cumhuriyet!
Bir sıra: Bir sıra: Cumhuriyet!
Bütün sınıf: Bütün sınıf: Cumhuriyet, kutlu olsun!

"Birikerek" metni neredeyse hiç ezber gerektirmez: her satır aynı sözcükle biter ve çocuk yalnızca kendi grubunun ne zaman gireceğini bilmelidir. Sesin her satırda büyümesi salonda güçlü bir etki yaratır. Bir haftalık hazırlık için bundan daha güvenli bir şiir bulmak zordur.

Beş günlük plan

Aşağıdaki plan, her gün yirmi ila otuz dakikalık bir çalışma zamanı bulabildiğinizi varsayar. Bu zaman bir müzik dersi, sınıf öğretmeninden ödünç alınmış bir ders saati ya da teneffüse yakın kısa bir zaman olabilir.

1. 1. gün · Seçim ve dinleme: Şarkıyı ve şiiri sınıfa tanıtın. Şarkıyı iki kez dinletin, şiiri bir kez siz okuyun. Görevleri dağıtın: şiirde kim hangi satırı okuyacak, kim önde duracak. Sözleri eve gönderin.
2. 2. gün · Şarkının ilk kıtası ve şiir: Şarkının ilk kıtasını yankı yöntemiyle öğretin: siz bir dize söylersiniz, sınıf tekrarlar. Şiiri kâğıttan okuyarak birkaç kez deneyin.
3. 3. gün · Şarkının ikinci kıtası ve şiir ezberi: İkinci kıtayı ekleyin ve iki kıtayı birleştirin. Şiiri kâğıtsız deneyin; takılan yerde yalnız ilk sözcüğü fısıldayın.
4. 4. gün · Mekânda prova: Tören yapılacak yerde şarkı ve şiir birlikte, giriş ve çıkışla birlikte denenir. Altyapı kullanılacaksa ses düzeyi bu gün ayarlanır.
5. 5. gün · Genel prova: Programın tamamıyla birlikte, sıranızı bekleyerek bir genel prova. Prova sonrasında yeni hiçbir şey eklenmez.

Tören sabahı: On dakikalık bir ısınma, şarkının bir kez söylenmesi ve dizilim kontrolü. Su şişelerinin ve şiir kâğıtlarının sahne arkasında nerede bırakılacağını da gösterin. Çocuklara tek bir cümle söyleyin: "Beni izleyin, birlikte başlayıp birlikte bitireceğiz."

Eğer elinizde üç hafta varsa bu sıkıştırılmış plan yerine üç haftalık prova takvimi yazımızdaki daha geniş planı kullanın.

Bir haftada görev dağılımı ve veliye not

Bir haftalık hazırlıkta her şeyi tek başınıza yapmaya çalışırsanız zaman yetmez. İlk gün şu görevleri dağıtın ve her görevin sahibini bir kâğıda yazın:

• Sınıf öğretmeni: Günde bir kez, sabah ilk derste ya da öğle arasından önce, şarkının bir kez söylenmesini sağlar. Günde iki dakikalık bu tekrar, bir haftada bir tam ders saatine denk gelir.
• Ses sorumlusu: Altyapıyı hazırlar, tören yerindeki ses düzenini kontrol eder ve yedek bir cihazı hazır tutar.
• Sınıf lideri: Sahneye çıkışta sınıfı sıraya dizen ve ilk adımı atan bir öğrenci. Lider, öğretmenin sahne önünde olmadığı anlarda sınıfa yön verir.

Veliye ilk gün kısa bir not gönderin. Notta yalnızca üç şey olsun: şarkının ve şiirin sözleri, çocuğun görevi ("şiirde ikinci satırı okuyacak" gibi) ve tören günü için bir hatırlatma. Bir haftalık hazırlıkta evde yapılan iki üç tekrar, derste kazanılamayan zamanı telafi eder. Notun sonuna "Lütfen düzeltmeyin, birlikte söyleyin" cümlesini ekleyin; evde yapılan düzeltmeler çocuğu şarkıdan soğutabilir.

Zaman kazandıran beş kısayol

1. Altyapı: Piyano eşliği hazırlamaya zamanınız yoksa hazır bir altyapı en büyük kısayoldur. Altyapıyla çalışmanın ayrıntılarını piyano eşliği olmayan okullar yazımızda anlattık.
2. Büyük puntolu sözler: Şarkının ve şiirin sözlerini büyük puntoyla yazıp sınıf panosuna asın. Çocuk gün içinde sözleri tekrar tekrar görür.
3. Yankı yöntemi: Bir haftada en hızlı öğretme yolu yankıdır. Siz söylersiniz, sınıf tekrarlar; okuma bilmeyen çocuk da katılır.
4. Görev kartları: Her çocuğa küçük bir kart verin: "Şiirde 2. satır", "Ön sıra, sağdan üçüncü". Görevini bilen çocuk sahnede kaybolmaz.
5. Solo yerine birlikte: Bir haftada solo hazırlamak risklidir. Şiiri gruplara, şarkıyı tüm sınıfa verin.

Yedek plan: işler yolunda gitmezse

Bir haftalık hazırlıkta beşinci günün sonunda bir şeyler hâlâ eksik olabilir. Önceden üç seviyeli bir yedek plan belirleyin:

• Şarkının ikinci kıtası oturmadıysa: Yalnızca ilk kıtayı iki kez söyleyin. İzleyici bunu bir eksiklik olarak değil, bilinçli bir tekrar olarak duyar.
• Şiir ezberi tutmadıysa: "Birikerek" gibi ezber gerektirmeyen bir metne geçin ya da şiiri bir öğrencinin elindeki kartondan okumasına izin verin.
• Şarkı hiç oturmadıysa: Sınıf şiiri koro hâlinde okur ve programın sonunda salonla birlikte söylenecek marşa katılır. Bu da düzgün ve saygın bir tören bölümüdür.

Tören günü ses düzeni, mikrofon ve dizilim için hazır kontrol listemizi tören günü sahne düzeni yazımızda bulabilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

• Kaybedilen zamanı telafi etmeye çalışmak: Bir haftada üç haftalık programı sığdırmaya çalışmak, her şeyi yarım bırakır.
• Son gün yeni bir şey eklemek: Genel provadan sonra eklenen her şey tören günü ilk unutulan şeydir.
• Velileri haberdar etmemek: Sözler eve gitmezse tekrar yalnızca derste yapılır ve bir hafta bunun için kısadır.
• Mekânı görmeden sahneye çıkmak: Tören yerinde en az bir prova yapılmadan çıkılan sahne, çocuğa yabancı gelir.

Kısaca

Bir haftada 29 Ekim hazırlığı mümkündür; yeter ki küçük seçin. Sınıfın bildiği ya da tekrarlı bir şarkı, kısa ve birlikte okunan bir şiir, düzgün bir giriş ve çıkış bu haftanın gerçekçi hedefidir. Beş günü seçim, öğrenme, birleştirme, mekânda prova ve genel prova olarak bölün; altyapı, yankı yöntemi ve görev kartlarıyla zaman kazanın. Önceden belirlediğiniz bir yedek plan, son gün ne olursa olsun sınıfınızın sahnede düzgün ve gururlu görünmesini sağlar.